Venkel (Foeniculum)

Venkel is een tweejarige, overblijvende plant die wel tot 2 m hoog wordt. De blaadjes zijn zeer smal en puntig. De bloempjes zijn fel geel en groeien in trosvormige schermen van juni tot en met september. De zaden worden geoogst in september en oktober afhankelijk van de rijpheid van het zaad. Venkel lijkt erg veel op dille en de planten zijn zo aan elkaar verwant dat bij bestuiving van elkaar nieuwe kruissoorten gevormd kunnen worden. Naast venkel als kruid is er ook de venkelknol als groente, dit is een veredelde venkel. (Foeniculum vulgare var.Azoricum)

Venkel is een kruid dat al sinds de oudheid bekend is en gebruikt werd en wordt door de Chinezen, Indiërs en Egyptenaren. Vanuit Egypte is het kruid mee gekomen naar Griekenland en Italië. Nu nog is de venkelknol een geliefde groente in deze landen.
De naam Foeniculum betekent in het latijn klein hooi en verwijst naar de fijne haarachtige bladeren en de typische geur van de plant. Vulgare betekent gewoon.
In het oude Griekenland was de naam van venkel marathon of marathron. Het beroemde slagveld (dit was een venkelveld) waarop de Grieken in 490 voor Christus een grote overwinning behaalden op de Perzen. Marathron betekent in het Grieks: fijn groeiend en verwijst dus net zoals in het latijn naar de fijne blaadjes van de plant.
Venkel is in de oudheid voor diverse kwalen gebruikt; rond het begin van de jaartelling werd het kruid ingezet ter verbetering van het gezichtsvermogen. In 

 de middeleeuwen hing men venkel boven de staldeuren om de boze geesten tegen te gaan. Ook werden in die tijd de uiers van koeien ingesmeerd meteen venkelpasta, zodat de melk niet behekst kon worden. Nu is venkel ook bekend als zog vormend middel, mogelijk dus werd de pasta ook gebruikt om de koeien meer melk te laten geven. Daarnaast werd venkel ingezet bij winderigheid (darmkrampjes bij baby’s) , hoest en astma.Nu nog wordt in India venkelzaad na de maaltijd gegeven om op te kauwen voor een frisse adem en een goede spijsvertering.
Venkelzaad werd ook gekauwd ter onderdrukking van het hongergevoel, om te voorkomen dat de maag en darmen tijdens de kerkdienst zouden rommelen van de gelovigen die nuchter naar de kerk gingen(zeker in de vastentijd).
In de huidige mondsprays en tandpasta’s is venkel, in de vorm van een olie, één van de ingrediënten; ook hier voor de aangenaam frisse adem. Ook in parfum is venkelolie vaak één van de ingrediënten.

Algemeen in de natuurgeneeskunde wordt venkel gebruikt in de vorm van zaad en olie en wortel. Zaad wordt gebruikt om thee van te zetten en te gebruiken tegen darmkrampen, maagpijn en misselijkheid en als mondspoeling bij tandvleesontsteking.
Ook wordt venkel ingezet bij vastzittende hoest.
Bij ontstoken ogen wordt  aftreksel van venkelzaad gebruikt voor een kompres of als spoeling. De wortel wordt gebruikt om vocht af te drijven. Venkel wordt tevens ingezet bij klachten op het gebied van de menstruatie en overgang omdat venkel veel fyto-oestrogeen bevat. De olie wordt met name bij gebrek aan eetlust ingezet.

Culinair kennen we natuurlijk de venkel knol die zoet en anijsachtig van smaak is. De knol wordt rauw gebruikt in salades gebruikt waarbij de anijsachtige smaak van de knol duidelijk aanwezig is. Als je de venkel stooft met andere groenten, kookt in water of roostert in de oven wordt de smaak van de venkel zachter.
Het blad van de venkel wordt vaak gebruikt (net als dille) bij visgerechten en in soepen.
Het zaad wordt  gebruikt bij zuurkool, het inmaken van augurken, tomaten en komkommer. Maar ook in zoete gerechten zoals appeltaart kom je venkel tegen.  In

Azië wordt het zaad gedroogd en vermalen en in bijna elk gerecht gebruikt.
Natuurlijk wordt het blad en het zaad ook gebruikt om een lekkere thee van te zetten.
Een venkelthee tegen het hoesten maak je door bij een theelepel gekneusd of gemalen venkelzaad een kwart liter kokend water te gieten en dit 10 minuten te laten staan. Giet het de thee door een zeefje in een mok en zoet naar smaak met honing.

 Venkel Aubergine lasagne

Voor de liefhebbers een lekker mediterraans recept:

Ingrediënten: (voor 4 -5 personen)
• 2 venkelknollen, in repen
• 1 – 2 aubergines, in plakken van 1 cm (afhankelijk van de grote)
• 1 el venkelzaadjes, gekneusd
• 1 tl gedroogde rode chilipeper
• olijfolie
• 60 g boter
• 60 g bloem
• 600 ml melk
• 100g geraspte Parmezaan
• 140g lasagnevellen
• 125g mozzarella 

Bereiding:

Verwarm de oven voor op 180 °C.
Doe de groenten in een braadslee en bestrooi met de chili, venkelzaadjes, peper, zout en wat olie. Rooster 45-60 min., tot ze goudbruin en zacht zijn. '

Smelt de boter in een pan. Voeg de bloem toe en roer 2 min. Klop de melk erdoor tot je een gladde saus hebt. Laat 3 minuten koken tot hij dikker is. Roer een kwart van de Parmezaan erdoor. 

Giet een derde van de saus in een ovenschaal van 20x30 cm. Verdeel de helft van de geroosterde groenten, een kwart van de Parmezaan en de helft van de pasta erover. Herhaal dit en eindig met de saus en de overgebleven Parmezaan. Bestrooi met mozzarella. 

Bak 40- 60 minuten in de oven, tot de bovenkant goudbruin is en de randen knapperig zijn.

© Winery & Herbs