Druiven labyrint

De druivenwijngaard is aangeplant in de vorm van het Labyrint van Chartres. Een bijzondere oude vorm, die al in de Griekse mythologie beschreven is. De Grieken hadden er hun verhaal bij, de romeinen en de katholieken ook. Centraal in al die verhalen staat echter het "lopen van je lkevenspad". Hieronder vindt u een toelichting over het labyrint en haar gebruiken.
Wij bieden diverse arrangementen aan, waarbij het wandelen van het labyrint centraal staat. Kijk hier voor de activiteiten.

Het labyrint van Chartres

Het labyrint van de kathedraal van Chartres is een van de weinige grote middeleeuwse labyrinten, die tot op de dag van vandaag behouden is gebleven. Het enige wat ontbreekt is de koperen plaat, die in het middelpunt heeft gelegen. Deze is tijdens de Franse revolutie (eind 1800) tot kanonskogels omgesmolten. Het labyrint ligt nog steeds in de originele vloer van de kathedraal. Het labyrint wordt gedateerd rond 1200. Het werd  “de weg naar Jeruzalem” of “de Mijl” genoemd.

stuur mail

Verschil tussen doolhof en labyrint.

Alhoewel deze termen vaak door elkaar worden gebruikt, is er een wezenlijk verschil. Een doolhof is een gangenstelsel waarin men de keuze heeft uit verschillende paden. Hierdoor is het gemakkelijk om in een doolhof te verdwalen. 
Een labyrint is daarentegen niet ontworpen om de weg te verliezen, maar om de weg te vinden. Ondanks de bochten en tegengestelde looprichtingen kan men erop vertrouwen dat het centrum altijd bereikt wordt. In tegenstelling tot het lopen in een doolhof, kan het lopen van een labyrint aanvoelen als een meditatieve ervaring.

stuur mail

Het labyrint van Chartres

Het labyrint van de kathedraal van Chartres is een van de weinige grote middeleeuwse labyrinten, die tot op de dag van vandaag behouden is gebleven. Het enige wat ontbreekt is de koperen plaat, die in het middelpunt heeft gelegen. Deze is tijdens de Franse revolutie (eind 1800) tot kanonskogels omgesmolten. Het labyrint ligt nog steeds in de originele vloer van de kathedraal. Het labyrint wordt gedateerd rond 1200. Het werd  “de weg naar Jeruzalem” of “de Mijl” genoemd.
De 261,5 meter lange weg is in 11 cirkels gesegmenteerd; 113 “tanden” aan de buitenkant kaderen het labyrint af. Het centrum van het labyrint speelt ook een belangrijke rol in de geometrische constructie verhoudingen van de kathedraal.
Voor velen is het labyrint een spiegel van de eigen levensloop.

Van geboorte  (ingang) tot de dood (midden). Een andere interpretatie gaat in op een liturgische dans ondersteuning, of als meditatie- of gebed pad. Als symbool voor de ware pelgrimstocht: “de innerlijke reis”, de zoektocht naar “jezelf”,  “het innerlijke slot”; “een ontmoeting met het goddelijke”. Door de eeuwen heen zijn er verschillende typen labyrinten gevonden en onderzocht. Met name in de twaalfde eeuw (destijds een religieuze bloeiperiode) verschenen zij ook in kathedralen. Hiervan is het labyrint in de vloer van de kathedraal van Chartres wellicht het meest bekend en het best geconserveerd. Deze ontwikkeling is bijzonder omdat de labyrinten vóór de Middeleeuwen niet op heilige plekken uitgebeeld werden. Bovendien zijn er daarna veel labyrinten uit kathedralen weggehakt. 

Religieuze interpretaties van het Chartres- labyrint.

Toch kan men ook zeker religieuze interpretaties aan het labyrint van Chartres toeschrijven. Wat opvalt bij het zien van de plattegrond is niet alleen de ronde vorm, maar ook het kruis. Hierdoor lijkt er een opdeling te zijn in vieren, wat op zich niet verbazend is gezien de kerkelijke context. In een bekende afbeelding van het christendom zien we Jezus in het centrum, aan vier kanten omgeven door de vier apostelen Mattheus, Marcus, Lucas en Johannes. Hun karakters worden op hun beurt weer gesymboliseerd door de engel, de leeuw, de os en de arend. De goddelijkheid van Jezus zou op deze manier symbolisch naar alle kanten uitstralen. “Hij die mij wenst te volgen moet zijn eigen kruis opnemen…” , zou bovendien wijzen op zijn oproep om de mensen eerst weer naar het middelpunt van hun eigen wezen te laten gaan, om vervolgens pas weer een nieuwe richting in te kunnen slaan. 
Daarnaast lag er een koperen plaat in het middelpunt

van de roos, met daarop de afbeelding van Theseus, Ariadne en de Minotaurus. Zij vertegenwoordigen figuren uit de Griekse mythologie. De Minotaurus wordt hierin beschreven als een monster (half mens, half stier) dat leefde in het immense labyrint van koning Minos. Theseus sloot zich vrijwillig aan bij de zeven jonge mannen en zeven maagden die werden opgeofferd aan de Minotaurus, maar hij wist uit het labyrint te ontsnappen door de hulp van Ariadne. Zij gaf hem een kluwen wol, waardoor hij de weg terug vond. 
De wrede associatie van het labyrint was ook de kathedraal van Chartres niet vreemd: als centrum voor bedevaart werd de stad regelmatig bezocht door pelgrims. Zij (en andere 'boetedoeners') konden een denkbeeldige reis naar het Heilige Land maken, door op hun blote knieën de route af te leggen naar het centrum van het labyrint.

De geometrische opbouw van het labyrint laat een cirkel, een kruis en een centrum met een zesbladige  levensbloem zien. De 11 'rondes' staan symbool voor het wereldse; de weg die afgelegd moet worden om tot het centrum te komen, waarin het zuivere en goddelijke zou huizen. De 113 tanden om de buitenrand zouden een verwijzing zijn naar de maanstanden,

Universele interpretaties van het Chartres-labyrint

Vanuit de christelijke opvatting staat het kruis voor het offer dat nodig is om tot een nieuwe richting in te kunnen slaan. Dat kan alleen door terug te keren tot het middelpunt. Los van de christelijke interpretatie staat het kruis echter ook als één van de oudste symbolen voor de vier windrichtingen die in het midden weer samenkomen. In zijn meest essentiële vorm stelt het kruis namelijk vier punten voor die met het centrum en daardoor ook met elkaar verbonden zijn. 
Voor zover er bronnen zijn in de geschiedenis, is de mensheid altijd op zoek geweest naar zingeving. Het ontdekken van het Zelf (zoals beschreven door psychoanalist Carl Jung) is onlosmakelijk hiermee verbonden. Elk individu wordt hier ooit mee geconfronteerd. Deze zoektocht wordt in het onderbewustzijn (Jung onderzocht de droombeelden van zijn patiënten) vaak vormgegeven als een labyrint, ofwel een stelsel van gangen. Volgens deze diepere dimensie kunnen we stellen dat het letterlijk doorlopen van een labyrint in het 'wakkere' leven hiervan een symbolisering is. Dit verklaart ook de voldoening die gevonden wordt, zodra het middelpunt bereikt is en

men kan terugkijken op de wirwar van paden die is afgelegd.
Ook zou het labyrint ‘gelezen’ kunnen worden als een mandala. Een mandala wordt gezien als een punt van meditatie, in de vorm van een concentrische afbeelding (2D) of gebouw (3D). Alhoewel vaak geassocieerd met Oosterse cultuur kunnen we stellen dat mandala’s overal ter wereld vertegenwoordigd zijn. Dit heeft te maken met de grond van hun vorm, die enerzijds staat voor het menselijke bewustzijn en tegelijkertijd als plattegrond voor het universum (de kosmos). Samenbundeling en groei zijn de voornaamste aspecten van dat proces: door bundeling van de energie zou een organisme in staat zijn om zichzelf te genezen, te groeien en eventuele eigen beperkingen te ontstijgen.
Het labyrint van Winery & Herbs is opgezet met deze inspirerende interpretaties in het achterhoofd. Maar in het bijzonder is het een spiritueel pad, waarvan de waarde zowel universeel als uiterst persoonlijk kan zijn. Uiteraard is het aan de behoefte van bezoeker, om zelf om te bepalen welke interpretatie het meest van toepassing is, voordat hij/zij het labyrint betreedt! 

Het labyrint van Chartres

In tegenstelling tot de tweedimensionale vloertekening in Chartres, is het labyrint van Winery & Herbs opgezet als driedimensionale ruimte. De lijnen die de grenzen aangeven in het originele ontwerp van Chartres zijn hierin het basispatroon voor het planten van druivenstruiken. Zij vormen als het ware de ‘gangen’ van het labyrint. Niet alleen is het labyrint een uitvergroting van het ontwerp in Chartres. Voor het gebruik en door de specifieke kenmerken van de locatie van Winery & Herbs zijn de verhoudingen aangepast met diep respect voor de waarden van het originele Chartres-labyrint. Zo heeft het labyrint nog steeds 11 gangen, die hun geometrie danken aan het origineel. Het centrum is vertaald naar een comfortabel terras.

Er is echter een nieuwe symboliek toegevoegd: met het oog op de poort naar de natuur van “Het Groene Woud”, is er één specifiek getal gebruikt om de nieuwe afmetingen te bepalen. Dit is het getal phi (1,61803399 meter), dat wereldwijd geassocieerd wordt met de ‘gouden ratio’ of gulden snede. In de natuur wordt de gulden verhouding overal teruggevonden, bijvoorbeeld in de verdeling van bloembladen, de opbouw van een slakkenhuis etc.. Ook zijn er theorieën die benadrukken dat de geometrie uit deze ratio inzicht geeft in het begrijpen van de 'chaos' van de natuur. De relevante afmetingen van het labyrint van Winery & Herbs (zoals de breedte van de paden, de doorsnede van het terras en de totale doorsnede) zijn om deze reden allemaal uit te drukken in een veelvoud van het getal phi. Zelfs de afstand tussen de 'tanden' aan de buitenrand is gelijk aan 1 phi.

© Winery & Herbs